12 Marathi Months 2026 | १२ मराठी महिने २०२६
चैत्र ते फाल्गुन या १२ मराठी हिंदू महिन्यांची सविस्तर माहिती. प्रत्येक महिन्याचे धार्मिक महत्त्व, मुख्य सण-उत्सव, एकादशी व संकष्टी व्रत तारखा, सार्वजनिक सुट्ट्या आणि दैनंदिन पंचांग कॅलेंडर तपासा.
ऋतूनुसार महिने निवडा (Filter by Season):
चैत्र
Chaitra Monthशके
मराठी नववर्षाचा प्रारंभ आणि वसंत ऋतूचे आगमन (Beginning of Marathi New Year)
प्रमुख सण:
वैशाख
Vaishakh Monthशके
अक्षय तृतीया आणि पुण्यदायी दानाचा महिना (Month of Akshaya Tritiya & Charity)
प्रमुख सण:
ज्येष्ठ
Jyeshtha Monthशके
वटपौर्णिमा, निर्जला एकादशी आणि अधिक मास पर्व (Month of Vat Purnima & Adhik Maas)
प्रमुख सण:
आषाढ
Ashadh Monthशके
आषाढी एकादशी, पंढरपूर वारी आणि गुरुपौर्णिमा (Month of Pandharpur Wari & Guru Purnima)
प्रमुख सण:
श्रावण
Shravan Monthशके
पवित्र श्रावणी सोमवार, नागपंचमी, नारळी पौर्णिमा व गोकुळाष्टमी (Holy Month of Lord Shiva)
प्रमुख सण:
भाद्रपद
Bhadrapad Monthशके
श्री गणेशोत्सव, हरतालिका, घरोघरी गौरी आगमन आणि पितृपक्ष (Grand Ganeshotsav & Pitru Paksha)
प्रमुख सण:
आश्विन
Ashwin Monthशके
शारदीय नवरात्र, विजयादशमी (दसरा), कोजागिरी पौर्णिमा व दिवाळी प्रारंभ (Month of Navratri & Dussehra)
प्रमुख सण:
कार्तिक
Kartik Monthशके
भव्य दिवाळी सण, अभ्यंगस्नान, लक्ष्मीनृसिंह पूजन, तुळशी विवाह व कार्तिकी एकादशी (Grand Festival of Lights)
प्रमुख सण:
मार्गशीर्ष
Margashirsha Monthशके
मार्गशीर्ष गुरुवार महालक्ष्मी व्रत, चंपाषष्ठी व श्री दत्त जयंती (Month of Margashirsha Laxmi Vrat & Datta Jayanti)
प्रमुख सण:
पौष
Paush Monthशके
मकर संक्रांती, तिळगूळ वाटप व सूर्य उपासना (Month of Makar Sankranti & Tilgul)
प्रमुख सण:
माघ
Magh Monthशके
महाशिवरात्री, वसंत पंचमी, श्री छत्रपती शिवाजी महाराज जयंती व रथसप्तमी (Month of Maha Shivaratri & Shiv Jayanti)
प्रमुख सण:
फाल्गुन
Phalgun Monthशके
होळी दहन, धुलिवंदन, रंगपंचमी व संत तुकाराम बीज (Month of Holi & Color Festivities)
प्रमुख सण:
मराठी पंचांग आणि निसर्गाचे ६ ऋतू
मराठी १२ महिने हे निसर्गाच्या ६ ऋतूंशी सुसंगत जोडलेले आहेत. प्रत्येक ऋतूत २ मराठी महिने येतात:
महिने: चैत्र - वैशाख (मार्च - मे)
झाडांना नवी पालवी, आंब्याला मोहर आणि गुढीपाडव्याने नववर्षाची सुरुवात.
महिने: ज्येष्ठ - आषाढ (मे - जुलै)
उन्हाळा, जलदानाचे महत्त्व आणि आषाढी एकादशीची पंढरपूर वारी.
महिने: श्रावण - भाद्रपद (ऑगस्ट - ऑक्टोबर)
पवित्र श्रावणी सोमवार, नागपंचमी आणि महाराष्ट्राचा लाडका गणेशोत्सव.
महिने: आश्विन - कार्तिक (ऑक्टोबर - नोव्हेंबर)
नवरात्रोत्सव, दसरा (अक्षय विजय), कोजागिरी पौर्णिमा आणि भव्य दिवाळी.
महिने: मार्गशीर्ष - पौष (नोव्हेंबर - जानेवारी)
गुलाबी थंडीचे आगमन, तुळशी विवाह, दत्त जयंती आणि मार्गशीर्ष गुरुवार व्रत.
महिने: माघ - फाल्गुन (जानेवारी - मार्च)
मकर संक्रांती (तिळगूळ), महाशिवरात्री, वसंत पंचमी आणि शिमगा/होळीोत्सव.
मराठी पंचांग आणि १२ महिन्यांचे महत्त्व (Importance of Marathi Months)
महाराष्ट्रात शालिवाहन शके पंचांगावर आधारित १२ चंद्राधारित महिने मानले जातात. या पंचांगाची सुरुवात चैत्र शुद्ध प्रतिपदेपासून (गुढीपाडवा) होते. प्रत्येक मराठी महिन्यात दोन पक्ष असतात — शुक्ल पक्ष (उजळ पंधरवडा) आणि कृष्ण पक्ष (काळोखा पंधरवडा).
प्रत्येक महिन्यात येणाऱ्या एकादशी, संकष्टी चतुर्थी, प्रदोष व्रत आणि पौर्णिमा-अमावास्या तिथींना विशेष धार्मिक महत्त्व असते. गणेशोत्सव (भाद्रपद), आषाढी एकादशी (आषाढ), दिवाळी (आश्विन-कार्तिक) आणि नवरात्र (आश्विन) हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे उत्सव याच मराठी महिन्यांच्या तिथींवर साजरे होतात.