Phalgun Month 2026|फाल्गुन महिना २०२६
होळी दहन, धुलिवंदन, रंगपंचमी व संत तुकाराम बीज (Month of Holi & Color Festivities)
Phalgun Month Overview (फाल्गुन स्वरूप व महत्त्व)
फाल्गुन हा मराठी पंचांगातील बारावा आणि वर्षातील शेवटचा महिना आहे. हा महिना आनंदाच्या, रंगांच्या आणि उल्हासाच्या उत्सवांनी भरलेला असतो.
फाल्गुन पौर्णिमेला होळी (होळी दहन) साजरी केली जाते. वाईट प्रवृत्तींचा नाश करून पुरणपोळीचा महानैवेद्य होळीला अर्पण केला जातो. दुसऱ्या दिवशी धुलिवंदन (धुलवड) आणि त्यानंतर रंगपंचमीला रंगांची उधळण केली जाते.
फाल्गुन कृष्ण द्वितीयेला जगाला अभंगांची भेट देणारे जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज यांची बीज (तुकाराम बीज) देहू येथे मोठ्या भक्तीभावाने साजरी केली जाते. या महिन्याच्या समाप्तीनंतर नवीन वर्षाचा चैत्र महिना सुरू होतो.
Religious & Cultural Significance (धार्मिक महत्त्व)
वर्षभरातील कामाचा ताण विसरून रंगांमध्ये रंगून जाण्याचा हा सण आहे. धार्मिकदृष्ट्या वर्षाची सांगता आणि तुकाराम बीज हा भक्तीचा सोहळा मानला जातो.
Agricultural & Seasonal Context (शेती व निसर्ग)
रब्बी पिकांची कापणी अंतिम टप्प्यात असते. शेतकरी वर्षाच्या कामांची सांगता करतात.
Major Festivals in Phalgun (फाल्गुन सण-उत्सव)
Holika Dahan (Holi)(होळी दहन)
Bonfire night celebrating the victory of devotee Prahlad and the burning of evil, offering Puran Poli to the holy fire.
Dhulivandan (Dhulwad)(धुलिवंदन)
The vibrant day of splashing natural colors, sharing sweets, and celebrating with community camaraderie.
Sant Tukaram Maharaj Beej(संत तुकाराम महाराज बीज)
Commemorates the ascension of Jagadguru Sant Tukaram Maharaj to Vaikuntha with grand devotional bhajans at Dehu Sansthan.
Rang Panchami(रंगपंचमी)
Traditional fifth-day celebration of colors with cultural festivities and joyous folk music across Maharashtra.
Fasting & Vrat Dates in Phalgun (मुख्य व्रत-वैकल्ये)
4 Auspicious Vrats (शके १९४८)Amalaki Ekadashi
आमलकी एकादशी
आवळा वृक्षाचे पूजन व पापनाशक एकादशी.
Phalguna Purnima
फाल्गुन पौर्णिमा
होळी दहन व सत्यनारायण पूजा.
Papmochani Ekadashi
पापमोचनी एकादशी
सर्व पापांपासून मुक्ती देणारी वर्षातील शेवटची एकादशी.
Phalguna Amavasya
फाल्गुन अमावास्या
मराठी वर्षाची सांगता, स्नान व पितृतर्पण.
Public Holidays in Phalgun (शासकीय सुट्ट्या)
Dhulivandan (Holi Holiday) (धुलिवंदन)
महाराष्ट्र राज्य सार्वजनिक सुट्टी.
Phalgun Daily Panchang & Calendar (फाल्गुन पंचांग)
Traditional 7-day lunar month calendar with Tithi, Paksha, Purnima, Amavasya & festival indicators