Bhadrapad Month 2026 | भाद्रपद महिना २०२६
श्री गणेशोत्सव, हरतालिका, घरोघरी गौरी आगमन आणि पितृपक्ष (Grand Ganeshotsav & Pitru Paksha)
भाद्रपद महिन्याचे स्वरूप व महत्त्व (Month Overview)
भाद्रपद हा मराठी पंचांगातील सहावा महिना असून महाराष्ट्राचा सर्वात लाडका आणि मोठा उत्सव गणेशोत्सव (Ganeshotsav) याच महिन्यात येतो. भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला श्री गणपती बाप्पांचे घरोघरी आणि सार्वजनिक मंडपांमध्ये आगमन होते.
गणपती आगमनाच्या आदल्या दिवशी हरतालिका पूजन केले जाते. गणेशोत्सवादरम्यान महालक्ष्मी (गौरी) चे आगमन आणि पूजन अत्यंत उत्साहाने केले जाते. १० दिवसांच्या उत्सवानंतर अनंत चतुर्दशीला बाप्पांचे विसर्जन होते.
भाद्रपद महिन्याच्या कृष्ण पक्षात पितृपक्ष (Shraddh Paksha) सुरू होतो, ज्या काळात आपल्या पूर्वजांचे (पितरांचे) स्मरण करून श्राद्ध आणि तर्पण केले जाते.
धार्मिक आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्य
गणेशोत्सव हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक ओळखीचा पाठीचा कणा आहे. मोदक, गणपती आरती आणि अनंत चतुर्दशीच्या मिरवणुकीने संपूर्ण राज्य आनंदात न्हाऊन निघते.
शेती व निसर्ग चक्र (Agricultural Context)
पाऊस कमी होतो आणि पिके परिपक्वतेकडे झुकतात. सणांमुळे बाजारात मोठी आर्थिक उलाढाल होते.
भाद्रपद महिन्यातील महत्त्वाचे सण-उत्सव (Important Festivals)
हरतालिका तृतीया
महिला आणि मुलींद्वारे पार्वती-शिवाची वाळूच्या शिवलिंगाची पूजा.
गणेश चतुर्थी (श्री गणेश प्रतिष्ठापना)
सार्वजनिक सुट्टीमहाराष्ट्रातील सर्वात मोठा सण. घरोघरी व मंडपात श्री गणेशाचे आगमन.
गौरी आवाहन व पूजन
महालक्ष्मी (गौरी) चे घरोघरी थाटामाटात आगमन आणि पुरणपोळीचा नैवेद्य.
अनंत चतुर्दशी (गणपती विसर्जन)
सार्वजनिक सुट्टी१० दिवसांच्या गणेशोत्सवाची सांगता आणि ढोल-ताशांच्या गजरात विसर्जन.
पितृपक्ष प्रारंभ
पूर्वजांच्या स्मरणासाठी १६ दिवसांच्या श्राद्ध पक्षाची सुरुवात.
भाद्रपद महिन्यातील मुख्य व्रत व उपवास तारखा (Vrat Dates)
भाद्रपद महिन्यातील शासकीय सुट्ट्या (Public Holidays)
श्री गणेश चतुर्थी
महाराष्ट्र राज्य सार्वजनिक सुट्टी.
अनंत चतुर्दशी
गणपती विसर्जन सुट्टी.
ईद-ए-मिलाद
सार्वजनिक सुट्टी.