Paush Month 2026|पौष महिना २०२६
मकर संक्रांती, तिळगूळ वाटप व सूर्य उपासना (Month of Makar Sankranti & Tilgul)
Paush Month Overview (पौष स्वरूप व महत्त्व)
पौष हा मराठी पंचांगातील दहावा महिना आहे. हा महिना सूर्यदेवाची उपासना आणि हिवाळ्यातील मकर संक्रांतीच्या उत्सवासाठी प्रसिद्ध आहे.
पौष महिन्यात सूर्य धनू राशीतून मकर राशीत प्रवेश करतो, ज्याला मकर संक्रांती म्हणतात. या दिवशी "तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला" असे म्हणत एकमेकांना तिळगूळ वाटले जातात.
महिला सुगड पूजन करतात आणि हळदीकुंकू आयोजित करतात. पौष महिना निसर्गातील सूर्याच्या उत्तरायण प्रवासाची सुरुवात दर्शवतो.
Religious & Cultural Significance (धार्मिक महत्त्व)
मकर संक्रांत हा महाराष्ट्रातील अत्यंत गोड आणि स्नेहाचा सण आहे. हिवाळ्यात तिळाचे सेवन आरोग्यासाठी अत्यंत हितकारक मानले जाते.
Agricultural & Seasonal Context (शेती व निसर्ग)
ऊस कापणीचा हंगाम आणि हिवाळी पिकांची निगराणी या काळात केली जाते.
Major Festivals in Paush (पौष सण-उत्सव)
Makar Sankranti(मकर संक्रांती)
Solar transition into Capricorn, celebrated by exchanging sweet sesame laddoos with the iconic greeting 'Tilgul ghya, god god bola'.
Til Chaturthi / Sankashti(तिळ चतुर्थी)
Auspicious Sankashti Chaturthi dedicated to Lord Ganesha, offering sesame modaks and praying for removal of life's obstacles.
Fasting & Vrat Dates in Paush (मुख्य व्रत-वैकल्ये)
4 Auspicious Vrats (शके १९४८)Pausha Putrada Ekadashi
पौष पुत्रदा एकादशी
संतती प्राप्तीसाठी विष्णू पूजन.
Paush Purnima
पौष पौर्णिमा
शाकंभरी नवरात्र सांगता व तीर्थस्नान.
Shattila Ekadashi
षटतिला एकादशी
तिळाचे ६ प्रकारे दान व उपयोग करणारी एकादशी.
Paush Amavasya
पौष अमावास्या
पितृ तर्पण व दानधर्म.
Public Holidays in Paush (शासकीय सुट्ट्या)
Makar Sankranti (मकर संक्रांती)
सार्वजनिक सुट्टी.
Paush Daily Panchang & Calendar (पौष पंचांग)
Traditional 7-day lunar month calendar with Tithi, Paksha, Purnima, Amavasya & festival indicators