Margashirsha Month 2026|मार्गशीर्ष महिना २०२६
मार्गशीर्ष गुरुवार महालक्ष्मी व्रत, चंपाषष्ठी व श्री दत्त जयंती (Month of Margashirsha Laxmi Vrat & Datta Jayanti)
Margashirsha Month Overview (मार्गशीर्ष स्वरूप व महत्त्व)
मार्गशीर्ष हा मराठी पंचांगातील नववा महिना आहे. भगवद्गीतेत श्रीकृष्णाने "मासानां मार्गशीर्षोऽहम्" (महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे) असे म्हटले आहे, ज्यामुळे या महिन्याचे आध्यात्मिक महत्त्व अद्वितीय आहे.
महाराष्ट्रात मार्गशीर्ष महिन्यातील प्रत्येक गुरुवारी महालक्ष्मीचे व्रत केले जाते. महिला सकाळी घट मांडून महालक्ष्मीची पूजा करतात आणि मार्गशीर्ष महालक्ष्मी व्रताचे पाठ करतात. शेवटच्या गुरुवारी उत्थापन करून सुवासिनींना वाण दिले जाते.
मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठीला चंपाषष्ठी (खंडोबाचा उत्सव) साजरा केला जातो. तसेच मार्गशीर्ष पौर्णिमेला श्री दत्त जयंती संपूर्ण महाराष्ट्रातील दत्त क्षेत्री (औदुंबर, नरसोबाची वाडी, गाणगापूर) थाटामाटात साजरी केली जाते.
Religious & Cultural Significance (धार्मिक महत्त्व)
महालक्ष्मीचे गुरुवार व्रत घरामध्ये सुख, शांती आणि समृद्धी आणणारे मानले जाते. श्री दत्त जन्मोत्सवाने महाराष्ट्राची भक्ती परंपरा द्विगुणित होते.
Agricultural & Seasonal Context (शेती व निसर्ग)
गुलाबी थंडीची सुरुवात होते, हरभरा आणि गव्हाची पिके शेतात बहरतात.
Major Festivals in Margashirsha (मार्गशीर्ष सण-उत्सव)
Margashirsha Laxmi Vrat Thursdays(मार्गशीर्ष गुरुवार महालक्ष्मी व्रत)
Auspicious Thursday fasts where Maharashtrian women set up Kalash altars and recite the sacred Mahalakshmi Vrat Katha.
Champa Shashthi (Khandoba Festival)(चंपाषष्ठी)
Grand folk celebration of Lord Khandoba at Jejuri, filling the air with golden turmeric (Bhandara) and chants of 'Yelkot Yelkot Jai Malhar'.
Gita Jayanti(गीता जयंती)
Commemorates the day Lord Krishna delivered the eternal message of the Bhagavad Gita to warrior Arjuna on Kurukshetra.
Sri Datta Jayanti(श्री दत्त जयंती)
Celebrates the divine incarnation of Lord Dattatreya (uniting Brahma, Vishnu, and Shiva) with round-the-clock Gurucharitra recitations.
Fasting & Vrat Dates in Margashirsha (मुख्य व्रत-वैकल्ये)
4 Auspicious Vrats (शके १९४८)Margashirsha Laxmi Vrat (1st Thursday)
मार्गशीर्ष पहिला गुरुवार व्रत
घट मांडणी व महालक्ष्मी पूजा.
Mokshada Ekadashi (Gita Jayanti)
मोक्षदा एकादशी
मोक्ष देणारी एकादशी व गीता पाठ.
Datta Jayanti / Margashirsha Purnima
मार्गशीर्ष पौर्णिमा
सायंकाळी ५:४५ वाजता दत्त जन्म सोहळा व सत्यनारायण पूजा.
Saphala Ekadashi
सफला एकादशी
सर्व कार्य यशस्वी करणारी एकादशी.
Public Holidays in Margashirsha (शासकीय सुट्ट्या)
Christmas (नाताळ)
सार्वजनिक सुट्टी.
Margashirsha Daily Panchang & Calendar (मार्गशीर्ष पंचांग)
Traditional 7-day lunar month calendar with Tithi, Paksha, Purnima, Amavasya & festival indicators