Margashirsha Month 2026 | मार्गशीर्ष महिना २०२६
मार्गशीर्ष गुरुवार महालक्ष्मी व्रत, चंपाषष्ठी व श्री दत्त जयंती (Month of Margashirsha Laxmi Vrat & Datta Jayanti)
मार्गशीर्ष महिन्याचे स्वरूप व महत्त्व (Month Overview)
मार्गशीर्ष हा मराठी पंचांगातील नववा महिना आहे. भगवद्गीतेत श्रीकृष्णाने "मासानां मार्गशीर्षोऽहम्" (महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष आहे) असे म्हटले आहे, ज्यामुळे या महिन्याचे आध्यात्मिक महत्त्व अद्वितीय आहे.
महाराष्ट्रात मार्गशीर्ष महिन्यातील प्रत्येक गुरुवारी महालक्ष्मीचे व्रत केले जाते. महिला सकाळी घट मांडून महालक्ष्मीची पूजा करतात आणि मार्गशीर्ष महालक्ष्मी व्रताचे पाठ करतात. शेवटच्या गुरुवारी उत्थापन करून सुवासिनींना वाण दिले जाते.
मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठीला चंपाषष्ठी (खंडोबाचा उत्सव) साजरा केला जातो. तसेच मार्गशीर्ष पौर्णिमेला श्री दत्त जयंती संपूर्ण महाराष्ट्रातील दत्त क्षेत्री (औदुंबर, नरसोबाची वाडी, गाणगापूर) थाटामाटात साजरी केली जाते.
धार्मिक आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्य
महालक्ष्मीचे गुरुवार व्रत घरामध्ये सुख, शांती आणि समृद्धी आणणारे मानले जाते. श्री दत्त जन्मोत्सवाने महाराष्ट्राची भक्ती परंपरा द्विगुणित होते.
शेती व निसर्ग चक्र (Agricultural Context)
गुलाबी थंडीची सुरुवात होते, हरभरा आणि गव्हाची पिके शेतात बहरतात.
मार्गशीर्ष महिन्यातील महत्त्वाचे सण-उत्सव (Important Festivals)
मार्गशीर्ष गुरुवार महालक्ष्मी व्रत
घरोघरी घटस्थापना करून महालक्ष्मी व्रत कथा वाचन व उपवास.
चंपाषष्ठी (खंडोबा उत्सव)
जेजुरीच्या खंडोबा देवाचा उत्सव, येलकोट येलकोट जय मल्हार गजरासह तळी भरणे.
गीता जयंती
श्रीकृष्णाने अर्जुनाला दिलेला श्रीमद्भगवद्गीता उपदेश दिन.
श्री दत्त जयंती
त्रिदेव स्वरूप भगवान दत्तात्रेय यांचा जन्मोत्सव सोहळा.
मार्गशीर्ष महिन्यातील मुख्य व्रत व उपवास तारखा (Vrat Dates)
मार्गशीर्ष महिन्यातील शासकीय सुट्ट्या (Public Holidays)
नाताळ (ख्रिसमस)
सार्वजनिक सुट्टी.